BUKO Juice.... Gamot?

BUKO Juice... Gamot?

(May 31, 2013, Biyernes - Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay  ” (8:00-9:00 A.M) sa segment na “Gabay at Talakayang Pampamilya”. Host –Noralyn Bilual)

Host/ Noralyn:  “May problema ka ba sa bato dahil sa pagkahilig sa mga pagkaing maaalat?  Kong mayroon, may gamut na tayo, na available sa ating bakuran, para malaman ninyo samahan kami  sa ating segment  Gabay at Talakayang Pampamilya sa ating programang buhay-buhay… at of course makakasama natin ang nakaka… na kapatid na  Bangsamoro, si Kaka Ali.

(PLAY INTRO- Gabay at Talakayang Pampamilya)

NORALYN: Good morning Kaka Alih, itudo mo na.. (LAUGHING)

KAKA ALIH: Volume na nila!! (LAUGHING)  ang kanilang mga radio. Assallamu alaikum warahmatullahi wabarakatuh. Magandang umaga sa kapatid na Pilipino. good morning sa mga Banyaga...

May problema ka ba sa bato dahil sa pagkahilig sa mga pagkaing maaalat? 

Ang sagot: Kong mayroon, may gamut na tayo, na available sa ating bakuran, beteng a  niyog, o buko juice.

Pero bago natin pag-usapan ang sakit sa bato, ito ang paalaala ko sa mga kapatid, na mahilig sa maalat na pagkain, “ounce of prevention, a is better a kilo of cure or medicine”.. (LAUGHING) What I mean is, lalong maigi na di magkasakit kaysa sabihing walang problema may gamut naman diyan. (LAUGHING)

Ang maalat na pagkain ay   ang pangunahing sanhi ng pagkakaroon ng bato sa ating kidney.  Halimbawa nito ay asin, patis, bagoong, toyo at iba pang gaya nito ang kinahihiligan ng marami sa atin, tulad ko na  hindi makakain kapag walang sawsawan na patis o bagoong kapag sinigang na isda   ang ulam. Magana nga namang kumain kapag ganito ang sawsawan na may konting anghang. Di ba?

Sa ngayon, ipinapayo ng health experts ang pagkakaroon ng healthy lifestyle. Ang umiwas sa mga pagkaing matataba at maaalat.

Hindi biro ang pagkakaroon ng sakit sa bato. Kadalasan ayaw magpa-opera ng iba dahil natatakot at umaasa lamang sa gamot at iba pang supplements para tunawin ang bato na namuo sa kidney.

Kong sakaling mayroon na kayo heto ang isa sa inirerekomenda at napatunayan nang panlaban sa sakit sa bato regular na uminom  ng sabaw ng buko o in short buko juice.

NORALYN: Bakit Kaka Alih, may pag-aaral na bang naisagawa tungkol sa buko juice?

KAKA ALIH: Yes, of course marami na. Alam mo ba Noralyn, na ipinakita sa isang pag-aaral ng Urology Department, Chinese General Hospital sa Maynila, napatunayan na ang injection o pagtuturok ng coconut water o  buko juice sa pamamagitan ng catheter sa urethra ay nakababawas sa laki ng bato, nakapagpapabilis sa pagtunaw ng bato nang hindi sumasailalim sa operasyon.

Ang proseso ay tinawag na “bukolysis” ay epektibo sa 87% ng 1,672 pasyente na sumailalim “buko therapy.” Ipinapayo ng report na ang pag-inom ng coconut water (buko juice) ng 2 hanggang 3 beses sa isang linggo upang maiwasan ang pagkakaroon ng kidney stones.

Dahil  sa resulta ng pananaliksik na ito,  inirekomenda ni AGHAM Party-list Rep. Angelo B. Palmones ang coconut water o buko  juice bilang pambansang inumin ng mga Pinoy dahil sa mabuting dulot nito sa ating kausugan at wala pang maituturing na ganito sa Pilipinas gaya sa ibang mga bansa.

 Paliwanag ni Palmones, “…base sa mga pag-aaral, ang buko juice ay natural na mababa sa carbohydrates, sugar at fat-free. Nagtataglay ito ng organic compounds na nakatutulong na manatiling wasto ang temperatura sa katawan, nakapagpapataas ng metabolismo sa katawan, boost immune system, nakapaglilinis ng digestive tract, nakapagpapababa ng timbang, at nakatutulong mabawasan ang kulubot at lumalaylay ang balat.  Idinagdag pa ng mambabatas na ipinakita sa mga pananaliksik na ang buko juice ay nakapagpapataas ng good cholesterol ng 46.2%, nakapagpapababa ng liver cholesterol ng 26.3% at nakapagpapabawas ng panganib sa naninigas na arteries ng 41.1%.”

Ang ganda pa nito Noralyn, available o sapat  ang supply nito. Dahil ayon sa ilat ang Industriya ng niyog sa Pilipinas, (kong saan ditto nanggagaling ang buko juice,  ay isa sa pangunahin at mahalagang "agri-based industries" natumutulong sa pagpapaunlad ng ekonomiya ng bansa.

Ang niyog ay ang siyang pangunahing agricultural crop ng higit kumulang na 69 na lalawigan sa bansa . Ito din ay isa sa panguna- hing "foreign exchange earners." Sa huling limang taon (2005-2010), ito ay nakapagtala ng mahigit kumulang isang bilyong dolyar na kita para sa bansa.

Mahigit kumkulang na 3.5 milyong magsasaka at 24 milyong mga Pilipino ang umaasa sa industrya ng Niyog.

Heto Noralyn ang another na magandang dahilan kong bakit ko ito napili na topic ngayon, niyog, dahil gusto ko ding suportahan ang goberno sa hinihikayat tayong magtanim ng niyog.

Pumasok na ba sa inyong isipan na ang buko juice o coconut water ay maging isang pangunahing inumin ng mga propesyonal na manglalaro sa Estados Unidos?

NORALYN: Hindi pa Kaka Alih, bakit? Katulad ba yan ng Gatorade?

KAKA ALIH: Totoo po, ang buko juice ay pinagtutuunan ng isang masusing pag-aaral sa Estados Unidos na maaaring ipalit sa Gatorade.

Mismong ang Pangulong Benigno Aquino III ang nagtataguyod upang gawing pangunahing inumin na makakapagbigay sigla o lakas sa bawa't sulok ng Pilipinas ang buko juice.

Ayon sa ating Pangulo, dalawang kompanya sa Estados Unidos ay nagbabalak na mamuhunan sa buko juice o "coconut water" para matugunan ang pandaigdigang "supply" o pangangailangan nito. Maging ang ating Pangulo ay nananabik sa magiging bunga ng programa na magdudulot ng magandang pag-unlad sa ibat-ibang panig ng pilipinas.

Ang pag-inom buko juice ay mabilis na lumalaganap sa Estados Unidos dahil ito ay masustansiyang inumin na hindi nakakasira ng kalikasan at magiging isang bagong likas na inumin ng mga manglalaro sa Estados Unidos at makakapag-bigay ng milyon dolyar na kita sa industriya ng niyog.

Kaya kapatid, pagtuunan natin ng pansin ang niyog, may gamut ka na, may pera ka pa.

Ito ang inyong kapatid na Iranun na Bangsamoro, at inyong segment writer sa Gabay at Talakayang Pampamilya.. Kaka Ali, Wassallamu Alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.

NORALYN: Maraming salamat Kaka, sa napakagandang  kaalaman na  yan, na iyong ibinahagi, kaya  mga giliw naming tagapakinig, abangan sa Lunes  ang segment ni ni Kaka Ali na Gabay at Talakayang Pampamilya, dahil tiyak marami kayong mapupulot na aral at impormasyon.

(PLAY-EXTRO- Gabay at Talakayang Pampamilya)

Halal na Pagkain

Halal na Pag-kain

 (April 5, 2013-Biyernes - Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay  ” (8:00-9:00 A.M) sa segment na “Gabay at Talalakayang Pampamilya”. Host –Noralyn Bilual)

NORALYN:  Kaibigan, alam mo  ba ang  ibig  sabihin ng  Haram na  Pag-kain?.Ang sinasabing  Halal na pagkain? Ano man ang inyong answer,   yes or no man ang inyong sagot, samahan kami ni Kaka Alih sa ating segment na gabay at talakayang pampamilya, dahimay kasagutan dito an gating segment writer na si Si Kaka Alih.

(Play- Intro- Gabay at Talakayang Pampamilya)

NORALYN: Magandang umaga Kaka Alih…   

KAKA ALIH : Magandang umaga din Kapatid na Noralyn,   assallamu alaikum warahmatullahi wabarakatuh, (ang kapayapaan at pagpapala ng Allah Sasaatin  Nawa) sa mga kapatid na nanampalataya sa Islam, o sa  mga kapatid na Muslim.

Dahil Biyernes ngayon, kalusugan o panganganlaga sa katawan  ang mga topics natin,at heto  na nga  ang pag-uusapan natin, sa ating segment,  ang mga  pagkain na  makakasama  at makakabuti sa ating  katawan, medyo unique nga lamang dahil sa perspektibo o sa pananaw ng  Islam, natin ito tatalakayin.

Alam mo Noralyn, sa panahon ngayon, marami na ang naglalagay ng mga “karatula” o nakapaskil na sulat sa kani-kanilang mga restaurant o  karenderia ng salitang “Halal”. 

Maging  sa mga paninda na maliliit ay may nakatatak na Halal.  Ang layunin marahil nila ay upang hikayatin ang kanilang  mga customers na Muslim.

Napansin  mo ba ito Noralyn?

NORALYN: Napansin ko na  rin yan Kaka Ali, kahit dito sa ating  bayang Upi, may mga tindahan o karenderia na nakatatak sa tindahan o paninda nilang pagkain ang words na “Halal”.

KAKA ALIH: Tama ka diyan Noralyn, ang tanong ko sa kanila, at maganda sigoro itanong ko sa iyo  “ano ang  pag-kakaintindi mo sa Halal?

NORALYN: Walang halong karneng baboy Kaka  Alih.

KAKA ALIH: Tama ka diyan Noralyn, subalit kahit walang  halong karne, langis o dugo  ng baboy  ay pwedeng maging Haram din.

NORALYN: Ha? Papaano yun nangyayari Kaka? Akala ko basta walang baboy Halal na ang pagkain.

KAKA ALIH: Buweno  Noralyn, ipapaliwanag ko sa inyo at sa madlang nanonood at nakikinig..

Ang halal ay pinahihintulutan o pinapayagan o yaong pwedeng kainin ng Muslim. Ayon sa Quran, ang lahat ng malinis na pagkain ay Halal, sa katunayan halos lahat ng mula sa dagat, tanim at hayop ay nabibilang sa Halal maliban lamang sa mga tinukoy ng Quran.

Ang tanong ay: “Anong parte ng halal na hayop ang hindi dapat kainin ng Muslim?

Ang sagot ay: “Ayon sa Hanafi school of thoughts ay 22 ang di dapat kainin sa halal na kinatay na hayop: halimbawa ay ang  guts, intestines o tinae, bladder o bahay tubig, ari ng hayop, daluyan ng dumi, dugo, semilia, ang taba, balat,  anak na nabuo na at iba pa.”

Alam ba ninyo na sa mga kultura ng mga Bangsamoro na Muslim ang mga tinae, balat ng kinatay na halal na  hayop ay haram at ito naman ay naayon sa katuruan ng Islam.

Ano naman ang ibig sabihin ng salitang Haram?

Ang Haram means - ipinagbabawal  o yaong hindi pinapayagang kainin. Ang ilan sa binanggit ng Quran na Haram na pagkain ay ang Halal na hayop na hindi nakatay ayon sa Islam, dugo, baboy, mga hayop na inialay sa mga Bathala at mga nakakalasing na inumin. Kasama din dito ang mga hayop, ibon na carnivorous at ano mang pagkain na nahaluan ng Haram.

Ang mga hayop na nakatira sa lupa ay ipinahihintulot kainin maliban sa ilang uri na ipinagbawal ng Islam at ang mga ito ay ang mga sumusunod:

1. Ang asno na inaalagaan,

2. Ang anumang hayop na may pangil na ginagamit nito sa pagsila, maliban sa hyena.

3. Ang mga ibon, maliban sa mga sumusunod:

a)  Ang mga ibon na may kukong ipinandadagit o ipinansisila. Nagsabi si Ibnu ‘Abbas (RA): “Ipinagbawal ng Sugo ng Allah (SAS) ang lahat ng may pangil na mabangis na hayop at ang lahat ng ibong may kukong ipinaninila.”

b)  Ang mga ibong kumakain ng patay gaya ng agila, buwitre, uwak, at lawin dahil sa dumi ng kinakain ng mga ito.

4. Ipinagbabawal din ang mga hayop na nakapandidiri tulad ng ahas, daga, at mga kulisap (maliban sa balang at tipaklong).

5. Ang pagkain Haram pag kinain mo ito ay magkakasala ka sa Allah at tiyak na may karampatang parusa mula sa Allah.

Mayroon pang katuruan sa Islam, na kong pwede ay di dapat kainin ng  mga Muslim ito ang atinatawag na Makrooh.

NORALYN: Ano naman ang  ibig sabin naman ng  Makrooh Kaka Alih ?

KAKA ALIH: Ang Makrooh ay pagkain na hindi kanais-nais o yaong pinaiiwasan. Ito ang pagkain na pinaiiwasan ng Allah at ni Propeta Muhammad dahil maaring makasira sa tao, o dahil mapanganib.

Alam mo ba Noralyn na may pagkain din na tinatawag na  Mashbooh, na ang ibig sabihin ay nagdadalawang isip ka o yaong  hindi sigurado ang pinamulan kong ito ay hindi nahaluan ng  Haram o wala.

Ang katuruan  ng Islam dito ay ang Makrooh at Mahbooh, pag kinain mo ay wala kang kaparusahan, ngunit pag iniwasan mo ito ay may Balas o reward kang tatanggapin mula sa Allah.

Inatasan ng Allah ang Kanyang mga lingkod na kumain ng mga pagkaing nakabubuti at ipinagbawal Niya sa kanila ang mga pagkaing nakasasama. Sinasabi Niya (2:172): "O mga mananampalataya, kumain kayo ng mga nakabubuti na itinustos Namin sa inyo.…"

May halimbawa ako sa mga makroh. Makroh ang pagkain ng hilaw na sibuyas, bawang, at anumang tulad nito na may masamang amoy lalo na kung papasok sa Masjid.

Ang sinumang mapipilitang kumain ng pagkaing Haram (ipinagbawal), dahil ikapipinsala ang hindi pagkain nito, ay pinahihintulutang kumain ng makasasapat lamang upang manatiling buhay. Ang nakalalason ay hindi maaaring kainin kailanman.

Ang sinumang mapadaan sa isang taniman at namitas ng bunga sa puno nito o namulot ng nalaglag na bunga at walang anumang bakod na nakapaligid sa pataniman at wala ring nagbabantay; ipinahihintulot sa kanya na kainin ang nasabing bunga ngunit hindi siya magdadala, hindi aakyat sa puno, hindi mambabato ni manunungkit ng bunga, at hindi kakain sa mga nakatipon o nakatumpok na bunga maliban na lamang kung kinakailangan.

Kapatid, Bukas…mas lalo nating paiigtingin ang ating ibabahagi sa ating programang buhay buhay sa ating segment na Gabay at Talakayang Pamapamilya ..

Sukran and Wassallam.

NORALYN: Maraming  salamat Kaka Alih, sa magandang presentasyon na yan, mga kapatid  isa naman  kaalaman,  para  sa ating  mga  Nanay, na  nagluluito  ng mga pagkain, lalo na sa mga may karenderia, na huwag natin  abusuhin  ang pag-gamit ng word na Halal, dahil ito ay may inclination sa paniniwala ng  mga Kapatid na Muslim, o mga kapatid na nanampalataya sa Isxlam.

(Play- EXTRO- Gabay at Talakayang Pampamilya)

Lumalalang Peace and Order, Anong Dahilan?

KAKA ALIH  sa Udto na Di 

Lumalalang Peace and Order,  Anong Dahilan?

 (March 26, 2013, - Bahagi ng script at Topic na sinulat ni Alih Anso para sa programang “UDTO NA DI ” (11:00-12:00 NOON) Host Alih S. Anso)

 11:00-(PLAY- TOP OF THE HOUR)

11:01-(PLAY INTRO- UDTO NA DI )

11:02- OPENING OF ANCHOR:

“Good morning  Kapatid, magandang umaga din  sa lahat ng mga Kapatid na nakikinig at nanood sa kanila-kanilang telebesyon. At Assallamu alaikum warahmatullahi wabarakatuh sa mga kapatid na nananampalataya sa katuruan ng  Islam.

Once again your Kaka Alih, sa inyong radio program na Udto na di, maudto den Ting! (PLAY-LAUGHING WITH MAUDTO DEN TING) Partner natin sa kabilang kuwarto, sa malamig na kuwarto ng mga technician natin na si Omar Dadigan sa radio at Donald Ventura sa tv na siya ding camera man natin.

At para sa mga may gusting ipaabot sa ating programa, pwede niyong ipaabot sa pamamagitan ng SMS o text sa ating mga number na: smart # 0939 845 4436 at sa globe # natin na: 0906 705 4037, huwag lang kalimutan ang iunang isulat in capital letter ang UDTO or simple na DI.

Ang tanong natin, na siya nating pagtutulungan sagutin ay:

Ang tanong din sa atin na ganito: “Bakit kaya lumalala ang peace and order natin sa ating bansa?”

Ang sagot sa ating pagbabalik.

(TECHNICIAN PLAY-RADIO PLUGS)

(ANCHOR PLAY- SA MULING PAGBABALIK NI KAKA ALIH)

KAKA ALIH: Sa Ganito natin sasagutin ang question. Ang tanong din sa atin na ganito: “Bakit kaya lumalala ang peace and order natin sa ating bansa?”

Ang pag-unlad at pag-angat ng isang bayan o barangay  ay  nakasalalay sa katahimikan at kaayusan na umiiral sa nasabing lugar.

Alam natin na  lumalala na ang sitwasyon ng peace and order sa ating bansa. Hindi lang dito sa Mindanao, kundi pati Luzon at Visayas.

Ang bansa natin ngayon marami ng grupo ang nag-aalsa o nagrerebelde, dilang ang mga mamamayan kundi pati na  rin ang nasa goberno. 

Marami din mga krimen, na nangyayari, may binabaril, may pamilyang nagbabarilan. Bakit? Simple ang sagot nila, dala maraming lost firearms kahit simpleng tao ay may baril, hindi mo basta magalaw dahil may papeles pala ang bakal na dala.

Sa ating bansa ngayon patuloy na pagtaas ng bilang ng carjacking sa bansa, pati Upi ay hindi na dito exempted,  ang  ating pulis record ang siyang batayan natin, di ba nitong mga nakaraang buwan,   may nahuli na carnapper ng motor?

Ayon sa ating Kapulisan ng Upi, hayun humihimas sa malamig na bakal (LAUGHING).

Alam ninyo Kapatid, ayon sa   isinagawang Global Peace Index survey noong taong 2012, lumalabas sa report na sa kabuuang 158 na bansa sa buong  mundo, ika-133 ang Pilipinas. Anong ibig sabihin nito? This mean  na isa tayo sa 26 na bansa sa buong mundo na may pinakamalalang sitwasyon ng peace and order.

Kong ihahambing natin ang kalagayan ng peace and order index   karatig bansa sa South East Asia, lubhang napakababa ng ating ranking sa nasabing survey.

Ang Malaysia ay pang 20th,  Singapore - 23th, Vietnam - 34th, Indonesia - 63th, Cambodia -108th at Thailand,- 126th.

Pero don’t worry Lucy, may nadaig naman tayo, na kalapit bansa,  Ang bansang Myanmar lamang ang dinaig natin na pang 139th. At kumpara sa resulta ng Global Peace Index noong 2010, samantalang nag-improve ang rankings ng ating mga karatig bansa sa South East Asia, ang Pilipinas lamang ang lumala o mas bumaba ang global ranking.

Bakit nagaganap ito sa ating bansa? Nasaan ang pagsunod sa batas ng Diyos at sa batas ng tao? Nasaan ang pagmamahal para sa kapayapaan? Nasaan ang tunay na pagkakapatiran ng bawat Pilipino?

Sa isang demokratikong bansa tulad natin, ang kaayusan ng lipunan ay napapanatili dahil sa mga sistemang itinatag upang sundin at tangkilikin ng lahat. Ito ang tinatawag na rule of law.

Kailangang igalang ang batas at maging ang karapatan ng bawat tao upang makamit natin ang isang tunay na kaayusan at kapayapaan.

 (TECHNICIAN-PLAY RADIO PLUGS)

(ANCHOR PLAY- SA MULING PAGBABALIK NI KAKA ALIH)

Mahaba pa ang oras natin, kaya pwede pa tayong magdag dag ng mga tanong at ating din sasagutin. Ang isa pang tanong ay: Ang tanong natin ay ganito: Ang Pagdadala ba ng Armas ay  Likas na sa Bangsamoro?  

But natin sasagutin ang mga tanong ay  maghahandog muna ako ng awitin, na handog sa lahat ng nakikinig lalo na ng mga Bangsamoro.

(PLAY-SONG- BANGSAMORO)

(ANCHOR PLAY- SA MULING PAGBABALIK NI KAKA ALIH)

Sa ngayon ay may   gun ban o pagbabawal ng  pagdadala ng armas sa labas ng tahanan, dahil sa panahon ng election, pero may mga kababayan tayong patuloy pa rin ang pagdadala ng armas de fuego, kahit bawal, anong armas? …. armas de fuego,  armas na pumuputok ng pulbura, dahil armas na iba ang ipinuputok hindi pulbura. (PLAY LAUGHING)

Marahil bibihira sa atin na naninirahan sa Bangsamoro homeland, na di niya  mapapansin pag-dadala ng armas, ng mga Bangsamoro. 

Bakit?  

Kaya naman dapat sigorong itanong mo din na:   “likas na ba talaga sa mga kapatid na Bangsamoro ang pagdadala ng armas?”

Bago ko sagutin ang katanungan, may isa pa akong tanong:  “Ano ang armas na ating tinatalakay? “

Ang armas na sinasabi natin ay, ano mang bagay na ginagamit sa pagtatanggol na hinahawakan ng kamay ay maibibilang sa armas, marami ang klase ang armas, may malaki, maliit, mahaba, madalas ang armas ay nakakamatay ng tao, ngunit huwag ka kuyang, may armas din na nakakabuhay ng tao, ano iyon?  kayo na mga tagapakinig ang sumagot, hindi ko alam, ngunit kong pipilitin ako sasabihin ko rin…………. (PLAY LAUGHING)

Kaibigan baka hindi mo pa alam, na  ang pagdadala ng ano mang armas ay likas na sa tao.  

Yes,  kahit noong pang mga unang panahon, ay nagdadala na ng armas ang tao?  Kaya lamang tulad nga sinabi natin, iba-iba ang klaseng  armas, may armas na de fuegol, o pumutok, kaya  lang noong panahon na di pa naimbento ang pulbura syempre walang armas na pumututok, kaya walang firearms.  Ang   armas ng mga ninuno nation mula pa kay Adam (Kapayapaan ay sasakanya) ay maaaring ordinaryong kahoy, nakilala sa ngayon tawag na tungkod, tulad ng kay  Propeta Moses (alayhi sallam o ang kapayapaan ay sumasakanya), di ba si Moses may dala-dala tungkod? Si Noah (AS) ang ibang Propeta nagdadala rin ng armas.

Ang tanong ko ulit, bakit sila nagdadala ng armas o pananggalang sa sarili? Ang sagot ay:  dahil kinakailangan ng pagkakataon, diba?

Alam ba ninyo na kahit sa panhon ni   Hesus ay nagdadala din ng armas. Ng asabihin ko ito, agad nag-react ang isa nating tagapakinig, na peace loving daw ang mga kasamahan ni Hesus.

 Ang sagot ko Kapatid ay  basahin mo ang Biblia-Luke 22:35-38. In this passage, immediately before leaving the upper room to go to Gethsemane, Jesus said, “The one who has no sword must sell his cloak and buy one.” When the disciples point out that they possess, amongst them, a total of two swords, Jesus replies, “It is enough.”.

May nag-sabi sa atin na hindi daw iyon tunay na espada, ok hindi ako masyado pamilyar, sa Biblia, ngunit sa unahan mababasa mo may tinigpas ang disipulo na tainga na napigtal ngunit ibinalik ni Jesus (alayhi sallam o ang kapayapaan ay sumasakanya), sa medaling salita, matalas na espada, totoong espada hindi patpat.

Balikan natin ang mga Bangsamoro, likas na ba talaga sa kanila ang pagdadala ng armas, upang ipananggalang o ipangtanggol ang sarili?

Yes, opo, at hindi lang Bangsamoro, pati ang ibang nilikha ay binigyan din ng Poong Lumikha, pangtanggol sa sarili, halimbawa aang alimango, di ba may sipit, para saan ang sipiot? para sa pag-kain at kalaban, di ba? Ang ibang hayop, halimbawa ang kalabaw, bakit may sungay, para ba dekorasyon ng kanyang katawan? hindi, para sa kanyang kalaban.

Ano ang dinadala noon ng mga Bangsamoro na armas, marami, halimbawa, gurok, gunong, sundang, kampilan, bangkaw o dil’k, badong, salakop, pana o busog. Ang pinaka paborito ng Bangsamoro na sikretong armas ay gurok, isang maliit na sandata na isinusukbit sa baywang sa ngayon ay katumbas ng pistola na sinusukbit din sa baywang.

Ano ang dahilan at nagdadala ng armas ang tao?

Tulad ng sinabi natin, ang pagdadala ng armas ay di bago, noon pang unang panahon, ang dahilan, tulad sa ibang nilikha, upang ipagtanggol ang sarili sa kalaban. Ang mga Bangsamoro ay binibigyan pa rin ng halaga ang costume at tradition, at isa sa kanilang kaugalian at kultura ang pagdadala ng armas, at dahil sa panahon ngayon ng makabago, nawala ang gurok, bankaw, ang naging kapalit ng gurok ay kalibre .45 o .38 at sa sundang ay armalite, M-14, sa bangkaw, nandiyan ang M-203, at ang pana  ay may kapalit na din ang powerful sniper gun 50 caliber na barret.

Bakit hanggang ngayon ay nagdadala pa rin armas ang Bangsamoro, wala ng kalaban, dahil malaya na tayo, mula sa pananakop ng Kastila, ng Amerikano, binigyan na tayo ng pag-sasarili o independence kaya dapat ng isalong ang sandata at iasa sa tanggulang bansa ang pagdadala ng armas.

Sino Ang dapat magdala ng armas, sa isang maayos o malaya na bansa?

of course ang dapat na magdala lamang ay authorized person, iyong authoridad, sa Pilipinas ay AFP at Pulis, dahil sila ang naatasan na magtanggol sa ating bansa. Tulad din iyan sa mga langgam may army ants din sila, ngayon bakit nagdadala ang mga Bangsamoro na hindi naman sundalo o Pulis? Tulad ng sinabi natin, nakaugat nasa kultura at paniniwala, ano ang kultura at paniniwala? na ang mga Bangsamoro ay Malaya at nagsasariling bansa, may sarili silang goberno ang sultanate, tulad ng Pilipinas may sarling bansa, at katungkulan ng Sultanato na iorganized ang kanyang mamayan, una na dito papaano ipagtanggol.

Mananatili ba ang pagdadala ng armas ang tao?

Ang sagot natin, habang may matatawag na kalaban ang isang nilikha ay di ihihiwalay sa sarili ang armas ngunit pag pag wala na siyang maituturing na kalaban, di mo man sabihan o pagbawalan ay hindi aabalahin ang sarili na magdala ng armas, dahil talagang sagabal sa araw-araw na galaw ng buhay ang magdala ng armas, kaya ang pag-tuunan ng pansin, kong papaano mawawala ang paglaban-laban ng tao, alamin ang mga punot dulo ng gulo o labanan,

Ano nga ba ang punot dulo?

Sa kaso ng Bangsamoro, ang kanilang isinisigaw ay katarungan, o justice na hindi pa binibigay sa kanila.

"Correct me if im wrong"

Napahaba yata tayo ng talakayan, sa tanghaling ito, pero di bale sulit naman diba? (PLAY LAUGHING) In behalf ng dalawang technician na sina:   Omar Dadigan sa radio at Donald Ventura sa tv na siya ding camera man natin. Sa ngalan pa rin ng station manager Mario Debolgado, Ito po ang inyolng Kaka Ali, Wassallamu Alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.

11:55 AM-(PLAY EXTRO- UDTO NA DI – AZAN AT  TOP OF THE HOUR)

Ang Panawagan para sa Karapatan ng mga Kababaihan

Ang Panawagan para sa Karapatan ng mga Kababaihan

(Marso 7, 2013-Huwebes- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay ” (8:00-9:00 A.M) sa segment na “Gabay at Talakayang Pamapamilya”. Host –Noralyn Bilual)

NORALYN:    Ngayon buwan ng marso ay  women celebration month, at bukas nga dito sa Upi ay may pagtitipon ang mga kababaihan, sa buong bayan natin, at dahil diyan ang tatalakayion ni Kaka Alih ay karapatan ng mga kababaihan,  sa ating segment na….

 (Play- Intro- Gabay at Talakayang Pampamilya)

NORALYN: Magandang umaga Kaka Alih,  ano ang maibabahagi mong usapin na  ngayon ay ‘buwan ng kababihan” o women month?

KAKA ALIH: Magandang umaga din Nor, Insha Allah, (may awa ang Allah  Assallamu alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh, sa mga kapatid na nanampalataya sa Islam, at good morning sa naman sa lahat ng nakikinig.

At dahil buwan ng mga kababaihan ngayon ay minarapat natin na magresearch sa tungkol sa usaping patungkol sa kababaihan.  Ang isa sa source natin ay ang: http://womeninislam.ws/ph/call-for-womens-rights.aspx o kababaihan sa Islam.

Ang mga sarisaring panawagan para sa kalayaan ng mga kababaihan at pantay na karapatan sa mga lalaki ay narinig na mula sa iba’t ibang panig ng Mundo, at maraming panawagan ang naimbento para sa mga pagmamartsa. Tulad din dito sa Pilipinas. Aqng panawagan ng iba, ang : “dapat pantay ang babae sa lalaki, ano ang mayroon ang lalaki ay mayroon ang mga babae”.

Sa ibang mga lipunan ang mga babae ay nabuhay sa pagmamaltrato, pagmamalupit at walang katarungan at ipinagkait ang kaukulang karapatan bilang tao. Mayroong naman mga Muslim na pinasinungalingan ang ganitong kalakaran dahil sila ay lumabas sa turo at alituntunin ng Islamikong Prinsipyo. Sa kabilang banda, ang batas ng Islam ay sinusugan ang karapatan ng mga babae sa paraang magaang maunawaan at bilang pantay na pamamalakad at ubligasyon.

Ang pagsusuri ng maigi sa mga panawagang ipinalaganap ng mga kilusang pagpapalaya ng mga kabababihan ay ipinakita na ang mga ito ay umiikot sa tatlong elemento:

• 1.      ‘Pagpapalaya sa mga Kababaihan;
• 
  
• 2.      ‘Pantay na Karapatan sa mga Kalalakihan’ at ang
• 
  
• 3.       ‘Karapatan ng mga Babae’.

Susuriin natin ang mga ito batay sa liwanag ng Batas ng Islam at sa mga katuruan nito, kahit ano pa ang pag-uugali ng mga ignorante at ng mga lumihis sa tunay na daan na mga Muslim.

Una sa lahat, ang salitang ‘pagpapalaya’ ay nagpapahiwatig na mayroong mga tanikala, pagkasakal at pagbabawal na nangingibabaw, at pangalawa nito, ang mga babae ay inaalipin at kailangan palayain. Ito ay walang katiyakan at walang katotohanan dahil ang tunay na kalayaan ay hindi mangyayari, kahit pa sila ay mga lalaki o mga babae.

Bakit?  Dahil ang tao ay likas na may hangganan at maraming ipinagbabawal sapagka’t ang kanyang kakayahan at kaalaman ay may hangganan at dahil sa pangangailangan ng samahang panlipunan.

 Samakatuwid ang mga lalaki at mga babae, sa partikular na lipunan, ay nabubuhay sa ilalim ng batas, alituntunin at panuntunan na siyang nagpapalakad sa lahat ng kalakaran ng kanyang pamumuhay.

Ano ang ibig sabihin nito kapatid?

Ang ibig sabihin ay  ang tao ay hindi malaya at nagsasarili sa kanyang mga gawa o kaya naman ay walang pananagutan sa kanyang mga gawain?

Maaari bang maging malaya ang sinuman mula sa mga likas na hangganan at sa mga pagbabawal na alinsunod sa batas?

Kung sakaling sila ay mga alipin, ang tanong ay magiging kanino?

Ang kalayaan samakatuwid ay may mga itinakdang hangganan na kung umaalinsunod sa anumang batas, panuntunan o regulasyong itinakda, na kung ito ay lumampas sa hangganan, hahantong sa di kanais-nais na gawain na mapapansin ng lahat na ito ay masagwa, mahalay, hindi sibilisado at napakasama.

Ang batas ng Islam ay nagpanukala para sa mga lalaki at mga babae sa paghahanap ng kalayaan at pagpapalaya mula sa pagsamba sa mga diyus-diyosan, kalupitan, pagsasamantala at mula sa di makatarungan. Ang mga banal na ipinahayag na prinsipyo at batas ay nagtuturo at mahigpit na nagtatagubilin sa pagsamba lamang sa Isang Diyos (Allah), pagkapantay-pantay at dakilang moralidad o kabutihang-asal.

Sa loob ng balangkas na ito, ang mga lalaki at mga babae ay mayroong kanya-kanya at kapupunan o bahaging tungkulin sa bawa’t isa.

Ang Islamikong batas ay nagbigay sa kababaihan ng karapatan na makitungo ng harapan sa maraming bagay sa lipunan, kaysa ipagkatiwala niya ang pagnenegosyo sa kanyang katiwala, bilang opisyal na mananagot at maging katiwala sa pamamalakad ng lahat ng kanyang negosyo, gaya ng pang-ekonomya, panlipunan, pam-pulitika at sa ibang paraan gaya ng ibang pamayanan.

Para sa pagkalinga at panustos ng babae, ang kanyang ama, kapatid (na lalaki), tiyo at asawa – ang mga kalalakian – ay inuubliga at legal nilang pananagutan na pangalagaan ang kanilang dangal, ang pagtustos ng kanilang ikabubuhay at dapat sa maayos na pamumuhay sa lahat ng kalagayan, (na ang pagtustos) ay nararapat na ankop sa kanilang kakayahan, sa buong buhay niya. Ito ba ay pagmamaliit ba sa kanyang katayuan o pagpaparangal?

Sa Islam, ipinagbabawal sa parehong lalaki at babae ang hindi disenteng pagkilos o pag-aayos sa publiko, at ang ipinapatupad ay magkaiba sa dalawang kasarian sa likas na mga kadahilanan. Lahat ay dapat pangalagaan at bantayan ang kanilang dangal o moral maging sa pribado o publiko. Ang Islamikong batas ay kinakalinga ang kababaihan mula sa pananakot at panliligalig, na sa ganitong pagkakataon ipinagbabawal sa bawat isa (babae o lalaki) na huwag kumilos ng makamundong tila nang-aakit o nanunukso sa bawa’t isa. Sa kadahilanang ito ipinapatupad ng batas ng Islam sa mga babae na maging disente sa pagdadamit kung lumalabas sa pamamahay, at ipinagbabawal ang pakikipagbiruan at pakikihalubilo at kahit na anong uri ng pagdadaiti sa mga lalaki.

Inilalarawan ng Islam ang konsepto ng kalayaan sa isang paraan na bawa’t kilos at pag-uugali ay hindi dapat, sa lahat ng pagkakataon, makakasakit sa kanyang sarili o sa mga ibang tao o makasisira sa kabuuang pamayanan, gaya ng pagpapaliwanag sa mga salita ng Sugo ng Allah (r) ng sinabi niya sa kanyang mapananaligan tradisyon:

“Ang kahalintulad ng isang taong tumutupad sa mga ipinagbabawal na hangganan ng batas at kautusan ng Allah, at ang isang taong sumisira o sumusuway sa mga ito ay katulad ng dalawang pangkat ng mga tao na nasa isang barko at nagpasiyang maghati ng puwesto. Ang isang pangkat ay nasa itaas na parte bilang bahagi. Samantalang ang isa namang pangkat ay nasa ibabang parte bilang kanilang nakuhang bahagi. Tuwing ang mga tao sa ilalim na bahagi ay sasalok ng tubig, kinakailangang dumaan muna sila sa bahaging itaas (nakakaabala sa kanilang pagdaan). Kaya ang mga taong nasa ibaba ay nag-isip na, ‘kung tayo ay gumawa ng butas sa ating nakuhang lugar, malapit ang pagkuha natin ng tubig na hindi makaabala sa mga taong nasa bahaging itaas.’ Kung hahayaan ng mga taong nasa itaas ang mga taong nasa ibaba na gumawa ng butas upang madaling makakuha ng tubig, lahat ng tao sa barko ay mamamatay. Ngunit, kung sila ay pagbabawalan mula sa pagbutas, silang lahat ay magiging ligtas.” (Bukhari at ibpa.)

Si Ginoong Schopenhauer, isang kilalang Pilosopong Aleman ay nagsabi:

"Bigyan ng tunay na Kalayaan ang babae sa loob ng ISANG TAON LAMANG, at magtanong sa akin pagkaraan nito tungkol sa bunga ng gayong kalayaan. Huwag ninyong kalilimutan na kayong lahat, kasama na ako, ay magmamana ng katangian, kalinisan at magandang moral. Kung ako ay mamatay (bago ito) ay Malaya kayo sa inyong maaaring sasabihing, ‘Siya ay nagkamali!’ o ‘Nakamit niya ang katotohanan!"

Si Ginang Helesian Stansbery, isang Amerikanong tagapagbalita, na naugnay sa mahigit na 250 pahayagan, at nagtrabaho sa larangan ng peryodismo at pamamahayag ng higit na 20 taon, at naglakbay sa maraming bansang Muslim, ay nagsabi pagkaraan ng huli niyang paglalakbay sa isang bansang Muslim:

“Ang Arabo-Islamikong lipunan ay kaaya-aya at malusog. Ang lipunang ito ay dapat magpatuloy na pangalagaan ang kanilang tradisyon na nagbabawal sa kanilang kalalakihan at kababaihan sa isang itinakda at makatuwirang hangganan. Ang lipunang ito ay ibang-iba kaysa sa Europa at Amerika. Ang Arabo-Islamikong lipunan ay may sariling tradisyon na nagtatakda ng mga pagbabawal at hangganan sa mga babae, paggalang at pagsunod sa mga magulang. Una at higit sa lahat, ang mahigpit na pagbabawal at may hangganang kalayaang pang-seksuwal na tunay na nagbibigay panganib sa lipunan at sa mga pamilya ng Europa at Amerika.

Samakatuwid, ang pagbabawal na ipinataw ng Islamikong lipunan ay legal at nakakabuti. Ako ay matatag na nagpapayo sa inyo na kayo ay mahigpit na sumunod sa inyong tradisyon at alituntunin ng kagandahang-asal (moral).

1. Ipagbawal ang pagsasama ng babae at lalaki sa mga paaralan.
2. Higpitan ang kalayaan ng mga babae, o dili kaya ay magbalik sa tradisyong Purdah (pananamit ng ayon sa Islamikong Kaayusan). Tunay na ito ay makabubuti sa inyo kaysa sa kalayaang sekswal na ginagawa sa Europa at Amerika.
3. Ipagbawal ang pagsasama sa paaralan ng mga babae at lalaki, sapagkat kami sa Amerika ay nagdusa mula rito. Ang lipunan ng Amerika ay naging masalimuot, puno ng lahat ng uri ng sekswal na kalayaan. Ang mga biktima ng kalayaang sekswal at pagsasama sa paaralan ay pumupuno sa mga kulungan, kalsada, bar at bahay aliwan. Ang maling kalayaan na aming ipinagkaloob sa aming mga anak na babae ay siyang nagtulak o nagbaling sa kanila sa bawal na gamot, krimen at pagtitinda ng katawan (prostitution). Ang ganitong kalayaan sa Europa at Amerika ay nagbigay panganib sa pamilya at winasak ang dangal at pag-uugali."

Ang katanungan na dapat bigyang kasagutan tungkol sa hangarin ng 'Pagpapalaya sa mga Babae' ay ito:

Ano ang pinakamabuting pamamaraan na makakatulong at makapangangalaga sa Dangal, Puri, at Katayuan ng babae?

Ito ang inyong Kaka Alih, na nakikiisa sa mga kababaihan sa buong mundo sa panawagan na give justice to women, o ibigay ang karapatan ng mga kababaihan, ayon sa katuruan ng Islam.

Sukran Wassallamu Alaikum Warahamatullahi Wabarakatuh.

NORALYN: Maraming salamat Kaka Alih, sa suportang ibinibigay mo sa aming mga kababaihan.

(PLAY-EXTRO - Gabay at Talakayang Pampamilya)

SOURCE: http://womeninislam.ws/ph/call-for-womens-rights.aspx

Upi Women Ipinagbubunyi ang Araw ng Kababaihan

Upi Women Ipinagbubunyi ang Araw ng Kababaihan

Women celebration in Upi assisted by the Upi PNP

March 8, 2013 (Nuro, Upi)...…Kasalukuyang  ipinagdiriwang ng mga kababaihan ng Upi ang Araw ng Kababaihan, na ginaganap sa Gymnasium.

Mahigit dalawang libong membro ng kababaihan ang dumalo mula sa 23 barangay ng Upi.

Sinimulan ang programa nitong umaga ng isang mahabang parada, palibot sa Poblacion ng Barangay Nuro, sa pamumuno ni Amelita Piang President ng Kababaihan sa Upi at maybahay ni Upi Mayor Ramon Piang Sr.

Ang pagdiriwang ay ang pagtatampok ng mga gawaing may kinalaman sa mga karapatan at papel ng mga babae sa pagbabawas ng panganib ng sakuna at pagbuo ng matibay na komunidad.

Ipinagdiriwang bawat taon ang Pandaigdigang Selebrasyon ng Araw ng Kababaihan (International Women's Day - IWD) na ginaganap tuwing ika-8 ng Marso. Ang pagdaraos na ito ay kinikilala sa halos lahat ng bansa na may layuning ipagbunyi ang kababaihan sila man ay nahahati dahil sa kanilang pagkakaiba ng wika, kultura, o sa antas ng pamumuhay.

Ipinagmamalaki din ng selebrasyon na ito ang ilang dekadang pagsusumikap ng mga kababaihan na makamit ang pagkakapantay-pantay, katarungan, kapayapaan at paglilinang gayun din ang pag-asam na magkaroon ng bahagi sa lipunan at pantay na pagkakakilala at pagtanggap tulad ng sa mga kalalakihan.

Live sa DXUP Teleradyo ( Radio at TV) 

Pagkakataon din sa IWD ang makilala at ipagbunyi sa buong mundo ang mga tagumpay ng mga kababaihan sa larangan ng ekonomiya, politika at sa pamayanan. 

Sa Pilipinas sa tuwing sumasapit ang buwan ng Marso na kilala bilang Buwan ng Kababaihan (Women's Month) at ang ika-8 ng Marso, iba't-ibang organisasyon ang naghahanda at nakikilahok upang bigyan ng halaga ang papel ng mga kababaihan sa bansa gayun din ang kaakibat na suliranin na patuloy na nararanasan ng mga kababihan-bata man o matanda.

Ang mga iba't-ibang mga lalawigan, lungsod at bayan sa buong Pilipinas ay namamahala ng mga gawain na magbibigay-halaga sa kakayanan ng mga kababaihan at ang kanilang papel at kontribusyon sa pagpapaunlad ng bansa. (Alih S. Anso)